Hemoglobin A1C (HbA1C), son 2-3 aydaki ortalama kan şekeri (glikoz) seviyesini gösteren bir laboratuvar testidir.

Test Nasıl Yapılır?

Bir kan örneği gereklidir. Bunun için iki yöntem mevcuttur:
• Damardan alınan kan. Bu bir laboratuvarda yapılır.
• Parmak çubuğu. Sağlık hizmeti sağlayıcınızın ofisinde yapılabilir. Veya, evde kullanabileceğiniz bir kit ile olabilir. Ancak, bu yöntem diğer yöntemlere göre daha az doğru sonuç elde edilmesine neden olabilir .

Teste Nasıl Hazırlanılır?

Özel bir hazırlık gerektirmez. Son zamanlarda yediğiniz yiyecekler HbA1C testini etkilemez, bu nedenle kan testinden önce aç olmanız gerekmez.

Test Nasıl Hissettirir?

Parmak çubuğu  kullanılan yöntem ile hafif bir ağrı hissedebilirsiniz. Damardan alınan kan ile yapılan test yönteminde ise iğne damara sokulurken hafif bir batma hissedebilirsiniz. Daha sonrasında, biraz sızlama  veya hafif bir çürük olabilir. Bunlar yakında geçecektir.

Test Neden Yapılır?

Diyabetiniz varsa, doktorunuz bu testi sizden isteyebilir.Diyabetinizi nasıl seyrettiğini kontrol etme amaçlı olarak bakılır.Test, diyabet taraması için de kullanılabilir.HbA1C seviyenizin ne sıklıkta test edilmesi gerektiğini doktorunuza sorun. Genellikle, her 3 veya 6 ayda bir test önerilir.

Normal Sonuçlar

Diyabet tanısı için HbA1C kullanıldığında sonuçlar şu şekilde değerlendirilir:
• Normal (diyabet yok): %5,7'den az
• Prediyabet: %5,7 ila %6,4
• Diyabet: %6.5 veya daha yüksek

Diyabet varsa, doktorunuz sizin için doğru aralığı konuşacaktır. Birçok kişi için amaç, seviyeyi %7'nin altında tutmaktır.Test sonucu, anemi, böbrek hastalığı veya bazı kan bozuklukları (talasemi) olan kişilerde yanlış olabilir. Bu koşullardan herhangi birine sahipseniz doktorunuzla konuşun. Bazı ilaçlar da yanlış HbA1C seviyesine neden olabilir.

Yukarıdaki örnekler, bu testlerin sonuçları için yaygın ölçümlerdir. Normal değer aralıkları farklı laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterebilir. Test sonuçlarınız hakkında doktorunuzla konuşun.

Sonuçlar

HbA1C 'niz %6.5'in üzerindeyse ve henüz diyabetiniz yoksa, diyabet teşhisi konabilir. Seviyeniz %7'nin üzerindeyse ve diyabetiniz varsa, genellikle kan şekerinizin iyi kontrol edilmediği anlamına gelir. Siz ve doktorunuz hedef HbA1C 'yi belirlemelisiniz.

 HbA1C'niz ne kadar yüksek olursa, aşağıdaki gibi sorunların ortaya çıkma riski de o kadar yüksektir:

• Göz hastalığı
• Kalp hastalığı
• Böbrek hastalığı
• Sinir hasarı
• İnme

Eğer HbA1C yüksek kalırsa, kan şekerini en iyi şekilde nasıl yöneteceğiniz konusunda doktorunuzla konuşun.

Riskler;

İşlem için gerekli olan kanın alınma yöntemine bağlı olarak çok az risk vardır. Ancak, damarlar ve arterler bir kişiden diğerine ve vücudun bir tarafından diğerine boyut olarak değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle, bazı insanlardan kan almak daha zor olabilir. Kan alınmasına bağlı diğer riskler hafiftir, ancak şunları içerebilir:

• Aşırı kanama
• Damarları bulmak için birden fazla deneme
• Bayılma veya baş dönmesi 
• Hematom (deri altında biriken kan)
• Enfeksiyon 


Referanslar

  • U.S The National Library of Medicine(NLM) https://www.nlm.nih.gov/
  • American Diabetes Association. 6. Glycemic targets: standards of medical care in diabetes – 2018. Diabetes Care. 2018;41(Suppl 1):S55-S64. PMID: 29222377 >www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29222377.
  • Chernecky CC, Berger BJ. Glycosylated hemoglobin (GHb, glycohemoglobin, glycated hemoglobin, HbA1a, HbA1b, HbA1c) - blood. In: Chernecky CC, Berger BJ, eds. Laboratory Tests and Diagnostic Procedures. 6th ed. St Louis, MO: Elsevier; 2013:596-597.

 

Bu yazı yararlı oldu mu?