ACTH testi kandaki adrenokortikotropik hormon (ACTH) seviyesini ölçer. ACTH beyindeki hipofiz bezinden salınan bir hormondur.

Test Nasıl Yapılır?

Damardan alınan bir kan örneği gereklidir.

Teste Nasıl Hazırlanır?

 Doktorunuz muhtemelen testin sabahın erken saatlerinde yapılmasını isteyecektir. Bu önemlidir, çünkü kortizol seviyesi gün boyunca değişir. Test sonuçlarını etkileyebilecek ilaçları almayı bırakmanız da söylenebilir. Bu ilaçlar prednizon, hidrokortizon veya deksametazon gibi glukokortikoidleri içerir.

 Test Nasıl Hissettirir?

Kan  almak için kullanılan enjeksiyon iğnesi, bazı insanlarda hafif bir ağrı hissettirir. Daha sonrasında, biraz sızı veya hafif morarma olabilir. Bu yakında geçecektir.

Test Neden Gerçekleştirilir

ACTH'nin ana işlevi, glukokortikoid (steroid) hormon kortizolünü düzenlemektir. Kortizol, adrenal bez tarafından salınır. Kan basıncını ve kan şekerini düzenler. Bu test, bazı hormon problemlerinin nedenlerini bulmaya yardımcı olabilir.

Normal Sonuçlar; sabah erken alınan bir kan örneği için 9 ila 52 pg/mL'dir (2 ila 11 pmol/L). Normal değer aralıkları laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterebilir. Bazı laboratuvarlar farklı ölçümler kullanır veya farklı numuneleri test edebilir. Test sonuçlarınızın analizi hakkında doktorunuzla konuşun.

Sonuçlarda anomali; ACTH normalden daha yüksek bir düzeyde olduğu anlamına gelebilir:

• Adrenal bezler yeterli kortizol üretmemesi (Addison hastalığı)
• Adrenal bezler yeterli hormon üretememesi (konjenital adrenal hiperplazi)
• Endokrin bezlerinde bir veya daha fazla aktif bir tümör oluşması (çoklu endokrin neoplazi tip I)
• Hipofizin, kanserli olmayan bir tümörünün neden olduğu çok fazla ACTH üretmesi(Cushing hastalığı)
• Nadir tümör türlerinin (akciğer, tiroid veya pankreas) çok fazla ACTH üretmesi (ektopik Cushing sendromu)

ACTH normalden daha düşük seviyesini gösterebilir:
• Hipofiz bezinin yeterince hormon üretememesi. Örneğin;ACTH (hipopituitarizm)
• Çok fazla kortizol üreten böbreküstü bezi tümörü
• ACTH üretimini bastıran glukokortikoid ilaçlar

Riskler

Damarlar ve arterler bir kişiden diğerine ve vücudun bir taraftan diğerine göre boyutu değişir. Bazı insanlardan kan örneği almak diğerlerinden daha zor olabilir. Kanın çekilmesiyle ilişkili diğer riskler hafiftir ancak şunları içerebilir:

• Aşırı kanama
• Bayılma veya sersemlik hissi
• Hematom (deri altında biriken kan)
• Enfeksiyon (cilt kırıldığında oluşabilecek hafif bir risk)

References

  • U.S The National Library of Medicine(NLM) https://www.nlm.nih.gov/
  • Chernecky CC, Berger BJ. Adrenocorticotropic hormone (ACTH, corticotropin) – serum. In: Chernecky CC, Berger BJ, eds. Laboratory Tests and Diagnostic Procedures. 6th ed. St Louis, MO: Elsevier Saunders; 2013:107.
  • Melmed S, Kleinberg D. Pituitary masses and tumors. Melmed S, Polonsky KS, Larsen PR, Kronenberg HM, eds. Williams Textbook of Endocrinology. 13th ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2016:chap 9.
  • Stewart PM, Newell-Price JDC. The adrenal cortex. In: Melmed S, Polonsky KS, Larsen PR, Kronenberg HM, eds. Williams Textbook of Endocrinology. 13th ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2016:chap 15.

 

Bu yazı yararlı oldu mu?