Akromegali, vücutta çok fazla büyüme hormonu (GH) salgılanması sonucu oluşan bir durumdur.

Nedenleri

Akromegali nadir bir durumdur. Hipofiz bezinin çok fazla büyüme hormonu salgılaması sonucu ortaya çıkar. Hipofiz bezi, beynin tabanına bağlı küçük bir endokrin bezdir. Büyüme hormonu da dahil olmak üzere çeşitli hormonları kontrol eder, sentezler ve salgılanmasını sağlar.Genellikle kanserli olmayan (benign)  hipofiz bezi tümörü çok fazla büyüme hormonu salgılar.
Çocuklarda çok fazla GH salınımı, akromegali yerine Jigantizm hastalığına(Büyüme hormonunun aşırı salgılanmasına bağlı olarak vücudun anormal derecede gelişme ve büyüme göstermesi)neden olur.

Belirtileri

Akromegali Belirtileri aşağıdakilerden herhangi birini içerebilir:

• Vücut kokusu
• Dışkıda kan
• Karpal tünel sendromu
• Azalmış kas gücü (zayıflık)
• Azalmış periferik görüş
• Kolay yorulma
• Aşırı boy uzaması (GH üretimi çocuklukta başladığında)
• Aşırı terleme
• Baş ağrısı
• Bayılmaya neden olabilecek kalp genişlemesi
• Ses kısıklığı
• Eklem ağrısı, sınırlı eklem hareketi, eklem çevresindeki kemikli bölgelerin şişmesi
• Yüz kemiklerinin büyümesi, büyük çene ve dil, geniş aralıklı dişler
• Büyük ayaklar (ayakkabı büyüklüğünde değişiklik), büyük eller (yüzük veya eldiven büyüklüğünde değişiklik)
• Cilt bezlerinde büyüme ( Yağ bezleri) yağlı cilde neden olan, cildin kalınlaşması (büyüme)
• Uyku apnesi
• Parmaklar veya ayak parmaklarında, şişme, kızarıklık ve ağrı ile birlikte büyüme.

Bu hastalıkta ortaya çıkabilecek diğer belirtiler:
• Kolon polipleri
• Kadınlarda aşırı saç büyümesi (hirsutizm)
• Yüksek tansiyon
• Tip 2 diyabet
• Tiroid büyümesi
• Kilo alma

Tanı ve Testleri

Doktorunuz  fiziksel bir muayene yapacak ve belirtilerinizi soracaktır. Akromegali tanısını doğrulamak için aşağıdaki testler istenebilir:

• Kan glikozu
• Büyüme hormonu ve büyüme hormonu bastırma testi
• İnsülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1)
• Prolaktin
• Omurga röntgeni
• Hipofiz bezi dahil beyin MRI
• Ekokardiyogram

Tedavi

Cerrahi ile bu duruma neden olan hipofiz tümörünü çıkararak, sıklıkla GH deki anomaliyi düzeltilir. Bazen tümör tamamen çıkarılamayacak kadar büyüktür ve akromegali iyileşemez. Bu durumda, akromegali tedavi etmek için ilaçlar ve radyoterapi kullanılabilir. Ameliyatla çıkarılamayacak kadar karmaşık tümörleri olan bazı insanlar ameliyat yerine ilaçlarla tedavi edilir. Tedaviden sonra, hipofiz bezinin normal çalıştığından ve akromegalinin geri gelmeyeceğinden emin olmak için doktorunuza düzenli olarak görmeniz gerekecektir. Yıllık değerlendirmeler önerilir.

Prognoz;

Hipofiz cerrahisi çoğu insanda başarılı olur, Ancak, tümörün büyüklüğüne ve cerrahın deneyimine bağlı olarak değişebilir.

Tedavi olmadan semptomlar daha da kötüleşir. Yüksek tansiyon, diyabet ve kalp hastalığı gibi durumlar ortaya çıkabilir.

Bir Tıp Uzmanı ile ne zaman iletişime geçilmelidir?

• Akromegali belirtileriniz varsa

• Belirtileriniz tedavi ile düzelmez ise

 Önleme

 Erken tedavi, hastalığın kötüleşmesini ve komplikasyonları önlemeye yardımcı olabilir.

References

  • U.S The National Library of Medicine(NLM) https://www.nlm.nih.gov/
  • Katznelson L, Laws ER Jr, Melmed S, et al. Acromegaly: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2014;99(11):3933-3951. PMID: 25356808 www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25356808.
  • Klein I. Endocrine disorders and cardiovascular disease. In: Mann DL, Zipes DP, Libby P, Bonow RO, Braunwald E, eds. Braunwald's Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine. 10th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2015:chap 81.
  • Melmed S. Acromegaly. In: Jameson JL, De Groot LJ, de Kretser DM, et al, eds.  Endocrinology: Adult and Pediatric. 7th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2016:chap 12.

 

Bu yazı yararlı oldu mu?